Bài viết này là những điều cơ bản nhất bạn cần phải biết khi bắt tay viết kịch bản. Để chuẩn bị cho ý tưởng của mình, hãy đón đọc bài viết được viết dựa trên kiến thức từ cuốn Save the cat của Blake Snyder (sẽ đăng sau loạt bài này.) Bài viết này cung cấp cho bạn cái nhìn tổng quan về việc viết kịch bản, bắt đầu với Format – cách trình bày.

FORMAT
Font chữ là Courier, size 12
Canh lề trái 1.5 inches, lề phải 0.5 inches
Canh lề trên và dưới 1 inch
Đối thoại cách lề trái 2.5 inches, có nghĩa là cách bìa giấy trái từ 3 đến 3.5 inches. Ko cách quá 6 inches tính từ lề trái
Tên nhân vật nằm phía trên lời thoại, cách lề trái 3.7 inches
Đánh số trang góc trên bên phải, double space trước khi type kịch bản (nên sử dụng tính năng Header của Word)
Trang đầu kịch bản bắt đầu với chữ FADE IN
Kết thúc kịch bản, ở trang cuối, đánh chữ THE END ở giữa trang, hoặc FADE OUT

P/S: Nếu đọc vẫn chưa hình dung ra thì lên Google search “screenplay sample”, chọn Images để coi hình.

PLOT POINTS
Người viết kịch bản chuyên nghiệp viết 1 trang kịch bản tương đương 1 phút trên màn ảnh. Một phim trung bình dài khoảng 90 phút, nên kịch bản có 90 trang. Trong mục này, người viết ghi số trang, bạn tự hiểu đó là số phút trên màn ảnh để hình dung ra câu chuyện của mình cần có những điểm mấu chốt ở đâu.

Từ trang 1 đến trang 5: Người ta gọi the The HOOK, tức cái móc câu. Trong 5 trang này phải có một sự kiện thu hút sự chú ý và đưa người xem vào câu chuyện. Lấy ví dụ ở Hồn Trương Ba, da hàng thịt thì trong 5 phút đầu đã khiến người ta tò mò về Trương Ba bằng những lời bàn tán của những kẻ ở vũ trường (bao gồm các bà sồn sồn và các gay.)

Trang 10: Nên có một khủng hoảng nhỏ dẫn đến… (xem tiếp trang 17)

Trang 17: TIẾN THOÁI LƯỠNG NAN. Đây chính là chỗ để bắt đầu đẩy nhân vật vô rắc rối. Ở những trang trước, bạn có thể lồng vô nhiều chất xúc tác gây khó khăn cho nhân vật, nhưng chưa phải là tình thế tiến thoái lưỡng nan. Tình thế này tuyệt đối chỉ xảy ra với nhân vật chính, chứ ko như xúc tác có thể xảy ra cả với những nhân vật phụ. Khi bạn đã tiến tới tình thế tiến thoái lưỡng nan, cũng đồng nghĩa bạn đã chấm dứt phần 1 của phim, ko còn giới thiệu hay đi lang man nữa, mà tập trung vào giải quyết tình thế. Ở Hồn Trương Ba, da hàng thịt chính là lúc xảy ra tai nạn đổi hồn. Đến đây là Trương Ba với Sang hàng thịt phải tìm cách đổi hồn lại chứ ko thể nào lòng vòng giới thiệu Quang Vinh là ai nữa. Đến lúc này cho dù khán giả lầm Quang Vinh là hoàng tử Sơn Ca thì cũng kệ đi, ko quay lại giải thích.

Trang 30: PHẢN ỨNG. Đây là lúc nhân vật phải phản ứng lại. Những phản ứng lúc này ko nên quá mạnh, chỉ là những cái giơ tay chạm khẽ mà thôi, mà cũng từ những cái giơ tay chạm khẽ này mà dẫn đến trang 45. Ở Hồn Trương Ba, da hàng thịt, phản ứng ban đầu của 2 người là về nhà bình thường, và cố gắng giải thích cho người nhà hiểu.

Trang 45: ĐẢO LỘN. Càng vùng vẫy phản ứng thì nhân vật lại càng bị lún sâu vào rắc rối. Ở đây nhân vật bắt đầu quyết liệt hơn nha, nhưng vẫn chưa thể giải quyết khủng hoảng của mình. Trong Hồn Trương Ba, da hàng thịt, cả 2 bị tống vô nhà thương điên chính là điểm này. Đỉnh điểm bị gửi vô nhà thương điên khiến cho nhân vật phải chùng lại, suy nghĩ và tìm ra cách phản ứng thông minh hơn. Nói cách khác, ở phút 30, phản ứng hầu hết là bản năng thì ở đây có bắt đầu có sự can thiệp của trí tuệ.

Trang 60: ĐỈNH ĐIỂM. Nhân vật bây giờ sau nhiều thất bại “tạm thời” đã hành động có khi trái lại nguyên tắc của mình. Rất quyết liệt, rất dứt khoát và tìm mọi cách để thoát ra khỏi rắc rối. Điểm hấp dẫn ở đây là có thể cho nhân vật chiến thắng “tạm thời” một vài vụ nhỏ, để thế lực bóng tối phản diện điên tiết lên vùi dập tiếp. Trương Ba sau nhiều lần vượt rào, và bị bắt lại bắt đầu ngồi lại bàn bạc với Sang hàng thịt.

Trang 75: ĐẢO LỘN lần thứ 2. Những chuyện tưởng giải quyết được rồi nhưng lại phát sinh thêm nhiều điều khác. Ở điểm này cũng nên tái khẳng định lại câu chuyện. Như sau khi đổi vai cho nhau để thoát khỏi bệnh viện thì Trương Ba và Sang hàng thịt tiếp tục nảy sinh nhiều chuyện cần phải giải quyết và lúc này, tưởng như buông xuôi thì sẽ bắt đầu lóe sáng cách giải quyết vấn đề. Gặp Đế Thích, tìm lại nhau, v..v..

Trang 90: GỠ NÚT. Tháo gút mọi vấn đề một cách thông minh và thuyết phục.

Nếu kịch bản phim dài hơn thì các PLOT POINTS này sẽ rải đều theo một thứ tự dài hơn. Ví dụ như kịch bản 120 phút thì trang 90 tương đương với trang 75 của kịch bản 90 phút.

P/S: Có thể làm cho câu chuyện hấp dẫn hơn bằng cách lồng 2 câu chuyện vào 1 dây chuyền hành động, đặc biệt là phim tình cảm. Để làm điều này cần phân biệt rõ ràng mục tiêu và nhu cầu của nhân vật chính. Mục tiêu là cái nhìn rất rõ ràng của nhân vật – Sang hàng thịt và Trương Ba có mục tiêu là đổi xác lại như cũ để có lại cuộc sống cũ. Nhưng nhu cầu thực sự của nhân vật nằm ở tiềm thức mà ngay khi cả chính nhân vật cũng ko nhận ra. Nhu cầu thường được khám phá thông qua khủng hoảng. Nhu cầu của Trương Ba và Sang hàng thịt là hiểu được hạnh phúc khi là chính mình.

About these ads